Ενημερωτικό Σημείωμα 2/2024
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Σε συνέχεια του προηγούμενου Σημειώματος, με το οποίο επεξηγήθηκαν οι διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι (φυσικά και νομικά πρόσωπα) για υποβολή και εξέταση παραπόνου από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, με το παρόν Σημείωμα θα προχωρήσουμε στην επεξήγηση των επόμενων δύο Οδηγιών, οι οποίες σχετίζονται με τις διαδικασίες αίτησης για διορισμό διαμεσολαβητή, με σκοπό την αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για τις ακόλουθες
Οδηγίες:
(i) Η περί του Διορισμού Διαμεσολαβητή για Σκοπούς Αναδιάρθρωσης Πιστωτικών Διευκολύνσεων Οδηγία του 2024.
-
- Περιλαμβάνει δύο (2) έντυπα.
(ii) Η περί του Τρόπου Εγγραφής Διαμεσολαβητών στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρεί ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Οδηγία του 2024.
(i) Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ ΓΙΑ ΣΚΟΠΟΥΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΩΝ ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ 2024
2. Η πιο πάνω Οδηγία εφαρμόζεται σε κάθε φυσικό πρόσωπο/χρεώστη ή νομικό πρόσωπο/χρεώστη που δεν τελεί υπό καθεστώς πτώχευσης και που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση για διορισμό διαμεσολαβητή για αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων, αρχικής εν ισχύι συμβατικής υποχρέωσης, μέχρι €350.000. Σημειώνεται ότι, στην πιστωτική διευκόλυνση, η ενυπόθηκη εξασφάλιση θα πρέπει να περιλαμβάνει κύρια κατοικία, εκτιμημένης αξίας μέχρι €350.000 ή επαγγελματική στέγη, εκτιμημένης αξίας μέχρι €750.000.
Αναλυτικότερα:
- Φυσικό πρόσωπο σημαίνει κάθε φυσικό πρόσωπο που δεν τελεί υπό καθεστώς πτώχευσης. Σε αυτή την περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να συμπληρώσει το Έντυπο Υποβολής Αίτησης Φυσικών Προσώπων για Διορισμό Διαμεσολαβητή για Αναδιάρθρωση Πιστωτικών Διευκολύνσεων. Το εν λόγω έντυπο είναι ανηρτημένο στην ιστοσελίδα www.financialombudsman.gov.cy (πεδίο «Έντυπα»).
- Νομικό πρόσωπο σημαίνει, το νομίμως εγγεγραμμένο πρόσωπο που δεν τελεί υπό καθεστώς εκκαθάρισης, με ετήσιο κύκλο εργασιών, κατά το έτος που προηγείται του έτους εντός του οποίου υποβάλλεται το παράπονο στον Επίτροπο, που δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες πενήντα χιλιάδες ευρώ (€350.000). Σημαίνει, επίσης, φιλανθρωπικό ίδρυμα ή σωματείο ή ένωση προσώπων, με ετήσια έσοδα, κατά το έτος που προηγείται του έτους εντός του οποίου υποβάλλεται το παράπονο στον Επίτροπο, που δεν υπερβαίνουν τις διακόσιες πενήντα χιλιάδες ευρώ (€250.000) ή καταπίστευμα ή ταμείο προνοίας, με καθαρό ενεργητικό, κατά την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προηγείται του έτους εντός του οποίου υποβάλλεται το παράπονο στον Επίτροπο, που δεν υπερβαίνει τις διακόσιες πενήντα χιλιάδες ευρώ (€250.000). Σε αυτή την περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να συμπληρώσει το Έντυπο Υποβολής Αίτησης Νομικών Προσώπων για Διορισμό Διαμεσολαβητή για Αναδιάρθρωση Πιστωτικών Διευκολύνσεων. Το εν λόγω έντυπο είναι ανηρτημένο στην ιστοσελίδα www.financialombudsman.gov.cy (πεδίο «Έντυπα»).
- Το ανάλογο έντυπο αίτησης συνοδεύεται από απόδειξη καταβολής του τέλους των είκοσι ευρώ (€20) και υποβάλλεται διά χειρός, ταχυδρομικώς (συστημένο), με φαξ ή με email. Σημειώνεται ότι, η ηλεκτρονική υποβολή μέσω της ιστοσελίδας www.financialombudsman.gov.cy, θα τεθεί σε εφαρμογή το επόμενο χρονικό διάστημα και προς τούτο θα εκδοθεί σχετική ανακοίνωση.
- Η αίτηση καταχωρείται και λαμβάνει αριθμό παραπόνου ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ. Συνεπώς, σε περίπτωση παροχής ελλιπών στοιχείων δίνεται εύλογος χρόνος στον χρεώστη να συμπληρώσει και να προσκομίσει τα απαιτούμενα.
- Ο Επίτροπος δεν επιλαμβάνεται εξέτασης υποβληθείσας από οφειλέτη αιτήσεως, και, συνεπώς, προχωρεί στον τερματισμό της, εάν η εν λόγω αίτηση αφορά σε πιστωτική διευκόλυνση, για την οποία, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, έχει ήδη εκδοθεί απόφαση από Δικαστήριο της Δημοκρατίας ή βρίσκεται σε εξέλιξη δικαστική διαδικασία ή διαδικασία πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου με πλειστηριασμό ή διαδικασία λήψης της κατοχής ή εκποίησης ακινήτου που αποτελεί αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης, με βάση τη σχετική νομοθεσία.
Δικαίωμα υποβολής αίτησης από τον χρεώστη για διορισμό διαμεσολαβητή, για αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων
3. Ο χρεώστης έχει δικαίωμα υποβολής αίτησης για διορισμό διαμεσολαβητή, για αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων, στις εξής περιπτώσεις:
i. Εάν η πιστωτική διευκόλυνσή του παρουσιάζει καθυστερήσεις ή υπερβάσεις, μπορεί να υποβάλει αίτηση, εντός δεκατεσσάρων (14) ημερών, από την ημερομηνία κατά την οποία ο αιτητής έχει υποβάλει Κατάσταση Προσωπικών Οικονομικών Στοιχείων (ΚΠΟΣ) προς το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή προς τον αγοραστή πιστώσεων, όπως εκάστοτε καθορίζονται από την περί της Διαχείρισης Καθυστερήσεων Οδηγία, της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.
ii. Σε περίπτωση που η αίτηση δεν υποβλήθηκε εντός του πιο πάνω χρονικού πλαισίου, πρέπει να υποβάλλεται εντός τριάντα (30) εργάσιμων ημερών, από την ημερομηνία κατά την οποία το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή ο αγοραστής πιστώσεων υπέβαλε, εγγράφως, την πρώτη πρόταση αναδιάρθρωσης πιστωτικής διευκόλυνσης προς τον αιτητή ή κατά την οποία αποστάλθηκε επιστολή αρνητικής απόφασης από το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή τον αγοραστή πιστώσεων.
iii. Σε περίπτωση που το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή ο αγοραστής πιστώσεων δεν υποβάλει πρόταση αναδιάρθρωσης ή δεν αποστείλει επιστολή αρνητικής απόφασης, εντός έξι (6) μηνών, από την ημερομηνία της υποβολής της ΚΠΟΣ από τον χρεώστη, ο χρεώστης δύναται να υποβάλει την αίτηση, εντός τριάντα (30) εργάσιμων ημερών, από την παρέλευση της εξάμηνης προθεσμίας.
iv. Σε περίπτωση πιστωτικής διευκόλυνσης, η οποία κατά τις 19/12/2023 ήταν τερματισμένη, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μέχρι τις 19/6/2024 και ο χρεώστης πρέπει να έχει προηγουμένως υποβάλει την ΚΠΟΣ προς το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή στον αγοραστή πιστώσεων. Κατ΄ εξαίρεση, σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να υποβληθεί αίτηση έστω και εάν εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, νοουμένου ότι ο χρεώστης και το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή αγοραστής πιστώσεων, εάν συμφωνούν επί τούτου, λάβουν την άδεια του Δικαστηρίου προκειμένου να προσέλθουν στον Επίτροπο, με σκοπό τον διορισμό διαμεσολαβητή για αναδιάρθρωση. Διευκρινίζεται ότι, εάν εκκρεμεί διαδικασία εκποίησης, αναστέλλεται. Διευκρινίζεται, περαιτέρω, ότι ο χρόνος αναβολής δεν δύναται να υπερβαίνει τους 4 μήνες, στο μέγιστο.
Διορισμός Διαμεσολαβητή από τον Επίτροπο και Διαδικασία Διαμεσολάβησης
4. Ο Επίτροπος διορίζει διαμεσολαβητή, εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών, από την ημερομηνία κατά την οποία αποφαίνεται ότι η αίτηση εγκρίνεται. Ακολούθως, ενημερώνει αμέσως το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή τον αγοραστή πιστώσεων και τον χρεώστη για τον διορισμό του διαμεσολαβητή. Η διάρθρωση της διαμεσολάβησης ρυθμίζεται από τον διαμεσολαβητή, κατ’ αναλογία των προνοιών του περί Ορισμένων Θεμάτων Διαμεσολάβησης σε Αστικές Διαφορές Νόμου, ως εκάστοτε τροποποιείται ή/και αντικαθίσταται.
Ολοκλήρωση διαδικασίας διαμεσολάβησης
5. Η διαδικασία διαμεσολάβησης ολοκληρώνεται:
- Με την επίτευξη συμφωνίας, μεταξύ των μερών, η εν λόγω συμφωνία πρέπει να υπογράφεται ιδιοχείρως από αμφότερα τα μέρη και τον διαμεσολαβητή και να προσκομίζεται αντίγραφο αυτής στον Επίτροπο, αλλά και στα εμπλεκόμενα μέρη. Σημειώνεται ότι, στη συμφωνία καταγράφονται οι όροι και η ημερομηνία επίτευξης της συμφωνίας στην οποίαν κατέληξαν τα εμπλεκόμενα μέρη και συνάπτεται επί αυτής το ειδικό έντυπο ελέγχου διαδικασίας διαμεσολάβησης.
- Εάν ο διαμεσολαβητής αποφασίσει ότι η διαδικασία καθίσταται ατελέσφορη, κηρύττει τη λήξη της. Ακολούθως, ο διαμεσολαβητής συντάσσει πρακτικό, στο οποίο καταγράφει τη μη επίτευξη συμφωνίας συμβιβασμού και το οποίο φέρει την ιδιόχειρη υπογραφή του. Αντίγραφο του εν λόγω πρακτικού, παραδίδεται από τον διαμεσολαβητή, τόσο στον Επίτροπο όσο και στα εμπλεκόμενα μέρη, και σ’ αυτό συνάπτεται και το ειδικό έντυπο ελέγχου διαδικασίας διαμεσολάβησης.
- Εάν ο χρεώστης αποφασίσει να διακόψει τη διαδικασία διαμεσολάβησης, αναλαμβάνει την πλήρη καταβολή του κόστους της διαμεσολάβησης. Στη συνέχεια, ο διαμεσολαβητής συντάσσει πρακτικό, στο οποίο καταγράφει τη διακοπή της διαδικασίας και το οποίο φέρει την ιδιόχειρη υπογραφή του. Αντίγραφο του εν λόγω πρακτικού, παραδίδεται από τον διαμεσολαβητή, τόσο στον Επίτροπο όσο και στα εμπλεκόμενα μέρη, και σ’ αυτό συνάπτεται και το ειδικό έντυπο ελέγχου διαδικασίας διαμεσολάβησης.
Χρήσιμες παρατηρήσεις
- Ο Επίτροπος, για σκοπούς αποδοχής της αίτησης για διορισμό διαμεσολαβητή με σκοπό την αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων, θα ικανοποιείται για την πληρότητα του κριτηρίου της εκτιμημένης αξία της κύριας κατοικίας (μέχρι €350.000) ή της επαγγελματικής στέγης (μέχρι €750.000), βάσει των διαδικασιών που ρυθμίζονται με την «Ερμηνευτική Εγκύκλιος του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου σχετικά με τον τρόπο καθορισμού της εκτιμημένης αξίας της κύριας κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης». Η εν λόγω Ερμηνευτική Εγκύκλιος βρίσκεται ανηρτημένη στην ιστοσελίδα www.financialombudsman.gov.cy.
- Η διαδικασία για διορισμό διαμεσολαβητή και για υποβολή πρότασης από το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή τον αγοραστή πιστώσεων προς τον χρεώστη, δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά το διάστημα του ενός (1) μήνα. Δύναται, ωστόσο, να παραταθεί για ακόμα ένα (1) μήνα, στην περίπτωση που ο Επίτροπος κρίνει ότι συντρέχει σοβαρός λόγος, ο οποίος υποβάλλεται τεκμηριωμένα, γραπτώς, από τον διαμεσολαβητή.
- Σε περίπτωση που παρά την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας διαμεσολάβησης, εντός του νόμιμου χρονικού πλαισίου, το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή ο αγοραστής πιστώσεων δεν υπογράφουν τη συμφωνία, τότε η διαμεσολάβηση θεωρείται επιτυχής και ολοκληρώνεται ως τέτοια, με το αδειοδοτημένο ίδρυμα ή τον αγοραστή πιστώσεων να υποχρεούνται να προσκομίσουν τη συμφωνία με την υπογραφή.
- Ο χρεώστης δύναται, εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών, από την ημερομηνία υποβολής σε αυτόν πρότασης (όπως αυτή προκύπτει από την αποπεράτωση της διαδικασίας διαμεσολάβησης), να απευθυνθεί στην Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών του αδειοδοτημένου ιδρύματος ή του αγοραστή πιστώσεων.
- Νοείται ότι, ο διαμεσολαβητής που διορίζεται πρέπει είναι εγγεγραμμένος στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών, δυνάμει της περί του Τρόπου Εγγραφής Διαμεσολαβητών στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρεί ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Οδηγία του 2024, όπως επεξηγείται στη σχετική Οδηγία, πιο κάτω.
- Η αμοιβή του διαμεσολαβητή και ο τρόπος καταβολής ρυθμίζονται με την «Ερμηνευτική Εγκύκλιο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού του κόστους για τη χρήση των υπηρεσιών του διαμεσολαβητή» και την «Ερμηνευτική Εγκύκλιο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, σχετικά με την πληρωμή του διαμεσολαβητή». Οι εν λόγω Ερμηνευτικές Εγκύκλιοι, βρίσκονται ανηρτημένες στην ιστοσελίδα www.financialombudsman.gov.cy.
- Ο τύπος του ειδικού εντύπου ελέγχου διαδικασίας διαμεσολάβησης, ρυθμίζεται με την «Ερμηνευτική Εγκύκλιο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, σχετικά με τον καθορισμό του τύπου του ειδικού εντύπου ελέγχου διαδικασίας διαμεσολάβησης», η οποία, επίσης, βρίσκεται ανηρτημένη στην ιστοσελίδα www.financialombudsman.gov.cy.
(ii) Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙ Ο ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ 2024
6. Στο παρόν Σημείωμα έκρινα ορθό να αναφερθώ, εν συντομία, και στην πιο πάνω Οδηγία, για σκοπούς διασαφήνισης του τρόπου εγγραφής των διαμεσολαβητών για αναδιάρθρωση πιστωτικών διευκολύνσεων, στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρεί ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος. Σημειώνω, επομένως, τις σχετικές διαδικασίες οι οποίες θα πρέπει να ακολουθηθούν από τους ενδιαφερόμενους:
i. Οι ενδιαφερόμενοι, θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως.
ii. Να έχουν τύχει επιμόρφωσης από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου σε θέματα αναδιάρθρωσης πιστωτικών διευκολύνσεων.
Εγγραφή στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών
- Ο Επίτροπος δύναται, με δημόσια ανακοίνωση στον Τύπο ή με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος, στην ηλεκτρονική διεύθυνση που είναι δηλωμένη στο μητρώο του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως, να καλεί τους διαμεσολαβητές όπως τον ενημερώσουν για το κατά πόσον ενδιαφέρονται να συμπεριληφθούν στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρείται στο Γραφείο του.
- Όσοι διαμεσολαβητές ενδιαφέρονται να εγγραφούν στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρεί ο Επίτροπος, αποστέλλουν στο Γραφείο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, έγγραφη εκδήλωση ενδιαφέροντος, για εγγραφή στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών.
- Όσοι διαμεσολαβητές δεν έχουν τύχει επιμόρφωσης από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου σε θέματα αναδιάρθρωσης πιστωτικών διευκολύνσεων, ενημερώνονται για την επόμενη ημερομηνία διεξαγωγής σεμιναρίου, για σκοπούς επιμόρφωσης σε θέματα αναδιάρθρωσης πιστωτικών διευκολύνσεων. Τα σεμινάρια διεξάγονται από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
- Με την ολοκλήρωση της επιμόρφωσης από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, έκαστος συμμετέχων διαμεσολαβητής, εφόσον προσκομίσει στον Επίτροπο το σχετικό πιστοποιητικό παρακολούθησης, εγγράφεται νομίμως, ως διαμεσολαβητής, στο Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών που τηρεί.
- Το Ειδικό Μητρώο Διαμεσολαβητών, βρίσκεται ανηρτημένο στην ιστοσελίδα του Φορέα, www.financialombudsman.gov.cy.